Đây được xem là một trong những thay đổi đáng chú ý trong năm 2026 đối với nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh khi nhiều quy định về sổ sách kế toán, báo cáo tài chính và phương pháp ghi nhận dữ liệu đã được điều chỉnh theo hướng tinh gọn, dễ thực hiện hơn.
Thông tư mới được đánh giá là phù hợp với định hướng cải cách thủ tục hành chính, giúp doanh nghiệp giảm áp lực về kế toán – hành chính nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu quản lý tài chính, minh bạch số liệu và thực hiện đúng nghĩa vụ thuế theo quy định pháp luật.
Mục Lục
Doanh nghiệp nào được áp dụng Thông tư 58/2026/TT-BTC?
Theo quy định, Thông tư 58 áp dụng đối với các doanh nghiệp siêu nhỏ được xác định theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đây thường là các doanh nghiệp có quy mô lao động, doanh thu hoặc nguồn vốn ở mức nhỏ theo tiêu chí phân loại của Nhà nước. Việc xây dựng riêng một chế độ kế toán dành cho nhóm doanh nghiệp này nhằm giúp đơn vị dễ thực hiện hơn so với việc phải áp dụng đầy đủ các quy định kế toán như doanh nghiệp lớn.
Ngoài doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cũng được phép tự nguyện lựa chọn áp dụng Thông tư 58 nếu có nhu cầu tổ chức công tác kế toán bài bản hơn trong quá trình hoạt động.
Trên thực tế, nhiều hộ kinh doanh hiện nay đã phát sinh doanh thu lớn, sử dụng nhiều lao động và cần theo dõi doanh thu, chi phí, công nợ hoặc nghĩa vụ thuế một cách rõ ràng hơn. Việc áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 58 sẽ giúp các đơn vị này dễ quản lý dòng tiền, thuận tiện khi làm việc với ngân hàng, cơ quan Thuế hoặc khi có nhu cầu chuyển đổi thành doanh nghiệp sau này.
Một điểm đáng chú ý khác là doanh nghiệp được quyền lựa chọn áp dụng Thông tư 58 hoặc lựa chọn chế độ kế toán khác phù hợp hơn với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Tuy nhiên, khi đã lựa chọn thì doanh nghiệp phải đảm bảo thực hiện nhất quán trong suốt năm tài chính để tránh làm sai lệch số liệu kế toán và báo cáo tài chính.
Hướng dẫn áp dụng chế độ kế toán theo từng phương pháp nộp thuế
Một trong những nội dung quan trọng của Thông tư 58 là hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện ghi sổ kế toán tương ứng với phương pháp nộp thuế GTGT và thuế TNDN mà doanh nghiệp đang áp dụng theo pháp luật thuế hiện hành.
Theo đó, doanh nghiệp siêu nhỏ sẽ căn cứ vào phương pháp nộp thuế để lựa chọn hình thức ghi sổ kế toán phù hợp theo hướng dẫn tại Điều 5, Điều 6, Điều 7 và Điều 8 của Thông tư.
Trường hợp doanh nghiệp thay đổi phương pháp nộp thuế GTGT hoặc thuế TNDN theo quy định của pháp luật thuế thì cũng phải chuyển sang áp dụng hệ thống sổ kế toán tương ứng với phương pháp nộp thuế mới.
Quy định này giúp việc quản lý doanh thu, chi phí và nghĩa vụ thuế được đồng bộ hơn giữa kế toán và cơ quan Thuế trong quá trình đối chiếu dữ liệu.
Doanh nghiệp không còn là “siêu nhỏ” thì xử lý thế nào?
Thông tư 58 cũng quy định rõ trường hợp doanh nghiệp có sự thay đổi về doanh thu, lao động hoặc các tiêu chí khác dẫn đến không còn thuộc diện doanh nghiệp siêu nhỏ.
Theo đó, doanh nghiệp vẫn được tiếp tục áp dụng Thông tư 58 cho đến hết năm tài chính hiện tại. Sang năm tài chính tiếp theo, doanh nghiệp bắt buộc phải chuyển sang áp dụng chế độ kế toán phù hợp theo quy định pháp luật.
Quy định này giúp doanh nghiệp tránh bị xáo trộn hệ thống kế toán giữa chừng trong cùng một năm tài chính.
Hệ thống sổ kế toán và báo cáo tài chính được tinh giản đáng kể
So với các chế độ kế toán doanh nghiệp thông thường, Thông tư 58 được thiết kế theo hướng đơn giản hóa tối đa hệ thống sổ sách.
Một số mẫu sổ kế toán quan trọng gồm:
Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ
Sổ chi tiết doanh thu, chi phí
Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, hàng hóa
Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế GTGT
Việc tinh giản biểu mẫu giúp doanh nghiệp dễ theo dõi hoạt động kinh doanh, giảm khối lượng hồ sơ kế toán nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ dữ liệu phục vụ quản lý và quyết toán thuế.
Ngoài ra, doanh nghiệp siêu nhỏ cũng không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng. Nếu chưa có kế toán trưởng thì doanh nghiệp có thể bố trí người phụ trách kế toán để ký chứng từ, sổ sách và báo cáo tài chính theo quy định.
Đối với Báo cáo tài chính, doanh nghiệp siêu nhỏ chỉ cần lập 02 báo cáo chính gồm:
Báo cáo tình hình tài chính
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
Thời hạn nộp báo cáo tài chính chậm nhất là 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm.
Doanh nghiệp được tự thiết kế thêm biểu mẫu kế toán
Một điểm mới khá đáng chú ý tại Thông tư 58 là doanh nghiệp siêu nhỏ được phép sửa đổi, bổ sung hoặc thiết kế thêm biểu mẫu chứng từ kế toán và sổ kế toán để phù hợp với đặc điểm hoạt động kinh doanh thực tế.
Tuy nhiên, các biểu mẫu tự thiết kế vẫn phải đảm bảo tuân thủ quy định của Luật Kế toán, đồng thời phải phản ánh đầy đủ, trung thực, minh bạch và có khả năng kiểm tra, đối chiếu dữ liệu khi cần thiết.
Điều này giúp doanh nghiệp có sự linh hoạt hơn trong công tác quản lý nội bộ thay vì phải áp dụng cứng nhắc toàn bộ biểu mẫu cố định.
Doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử sẽ được hỗ trợ đối chiếu thuế
Thông tư 58 cũng bổ sung quy định liên quan đến doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử.
Theo đó, trường hợp doanh nghiệp siêu nhỏ sử dụng hóa đơn điện tử và được hệ thống quản lý thuế hỗ trợ xác định số thuế GTGT, thuế TNDN và các khoản thuế khác phải nộp thì doanh nghiệp có thể sử dụng hệ thống sổ kế toán theo Thông tư này để theo dõi và đối chiếu dữ liệu với thông báo từ cơ quan Thuế.
Quy định này được đánh giá là phù hợp với xu hướng số hóa dữ liệu kế toán – thuế hiện nay.
Bộ Tài chính tiếp tục định hướng đơn giản hóa thủ tục cho doanh nghiệp siêu nhỏ
Trước đó, theo Công văn 2821/VPCP-KTTH năm 2026, Chính phủ đã giao Bộ Tài chính rà soát, sửa đổi các quy định liên quan đến tài chính, kế toán, thuế và bảo hiểm đối với doanh nghiệp siêu nhỏ theo hướng:
Đơn giản hóa thủ tục
Dễ tuân thủ
Dễ thực hiện
Hạn chế phát sinh thêm nhân sự kế toán, hành chính
Mục tiêu của định hướng này là khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp và giúp doanh nghiệp siêu nhỏ giảm áp lực vận hành trong giai đoạn đầu hoạt động.
Có thể thấy, việc ban hành Thông tư 58/2026/TT-BTC chính là bước triển khai cụ thể hóa định hướng cải cách này của Chính phủ trong năm 2026.
Với hơn 10 năm kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực như: dịch vụ kế toán, báo cáo thuế, thành lập doanh nghiệp, lao động – bảo hiểm và các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp khác. Kế Toán Navi mang đến giải pháp kế toán – thuế toàn diện cho Quý khách hàng.
Giúp bạn an tâm vận hành và tập trung phát triển kinh doanh.
Hãy trải nghiệm giải pháp trọn gói tại Kế Toán Navi để cảm nhận sự khác biệt từ chất lượng dịch vụ và sự đồng hành tận tâm của chúng tôi.
